Ders çalışma kavramı çok geniş bir kavramdır. Ders çalışırken bazı yöntemleri bilmek gerekir. Bu yöntemleri bilmemenin başarıyı daima düşürdüğü bilinmektedir.
Bu yöntemler kısaca,
* Ders çalışma alışkanlıklarını tanımak.
* Çalışma davranışını etkileyen çevresel olayları kontrol altına almayı öğrenmek, (çalışma ) (motivasyon) ve dikkat süresini arttırmak
* Etkin ve süratli okuma yöntemi
* Derste not tutma ve öğretmeni dinleme yöntemi
* Etkin okuma ve tekrar yöntemlerinden yararlanarak sınava hazırlık.
* Etkin çalışma yöntemleriyle vakit kazanmak.
* Genel tekrar yani kazanılan etkin ve verimli çalışma yöntemlerinin sürekliliğini sağlamak
Günümüzde psikoloji ve eğitim alanlarında giderek doğruluğu artan yaklaşıma "DAVRANIŞSAL YAKLAŞIM" denilmektedir. Bu yaklaşım, öğrenme kuramlarından kaynaklanır ve öğrenmeyi tanıtarak işe başlar. Bu yaklaşım, okul başarısının sadece doğuştan var olan bir yetenek olduğunu kabul etmez, sonradan çalışmayla öğrenilerek kazanılabilen bir beceri kabul eder.
Davranışsal yaklaşım incelendiğinde ders çalışma becerisinin iki temel öğeden oluştuğu görülür.
a. Etkin ve verimli çalışma yöntemleri
b. Çalışma ortamı üzerinde kişisel kontrol (irade) kullanabilme.
Bu iki öğe incelendiğinde başarısız öğrencilerin karşılaştığı sorunlar şöyle özetlenebilir:
Öğrencinin öğrenmesi gereken bilgileri hafızasına yerleştirmek için etkin ve verimli bir yöntemi yoktur.
Çalışıp başaramamaktan dolayı çalışma kavramı iticilik kazanır. Kişiye ödüllenme duygusundan çok cezalanma duygusu verir ve öğrenciyi çalışma davranışından çok zevk verici uğraşlara yöneltir
Eğer kişi çevresindeki etkenleri kendi denetimi altına alma yöntemini öğrenirse, davranışlarını da kendi denetimi altına alabilir. Örnek: Çalıştığı odadaki gürültü düzeyini kontrol altına alabilirse, dikkat etme davranışını da kendi istediği gibi yönlendirebilir.
Yöntem 1 - Çalışma Alışkanlıklarını Tanımak:
Verimli çalışmanın ilk adımı zamanı iyi planlamaktır. Planlama yaparken ders dışı uğraşlar da programa konulmalıdır.
Ertesi günkü her dersi programa koymalıdır. İki zihinsel ders arasında (Örnek: Matematik ve Tarih) bir pratik ders çalışmak (Örnek: Resim) . Aynı şekilde özellikle öğrenilecek dersleri (okuma) daha erken saatlerde yapmaktır.
Haftalık çalışma programı yapılmalıdır.
Her zaman çok çalışmak iyi öğrenmek demek değildir. Öğrenci ders çalışırken, neler yaptığını ayrıntılı olarak incelendiğinde çalışması üzerindeki olumlu ve olumsuz etkenlerini görecektir.
Yöntem 2 - Çalışma İsteğini Arttırmak ve Uyarı Kontrolü Geliştirme Yöntemi:
(Motivasyon -isteklilik ve dikkat süresinin arttırılması.)
İsteklilik (Motivasyon) ders çalışma davranışımız üstünde etki yapan en olumlu etkendir. Çalışmayı bilmeyen bir öğrenci bunu bitmesi gereken bir yük olarak görür. Yük olarak kabul edilen görevde isteklilik yoktur. Planı ve programı olmayan bir öğrenci, çalışmaya hiçbir zaman zamanında başlayamaz ve tabii zamanında bitiremez. ZAMAN ve YER konusunda kendisine bir yer belirlemediği zaman belirsizlik ve kararsızlık içinde kalır. Sonuç olarak ders ve ödevlerini düşündüğü zaman hep huzursuzdur. Ders çalışmaya başlamakta zorluk çeker. Her zaman son an çok az zaman kaldı endişesindedir. Çalıştıktan sonra bunun keyfini çıkaramaz, yeterli çalıştığı konusunda kendisine güvenemez.
Çalışma programında izlenmesi gereken önemli noktalar şöyle olmalıdır:
1- Her ders için çalışmakla yükümlü olduğunuz kısmı hesaplayın ve en iyi notu almak için çalışın.
2- Size en zor gelen dersi uyarıcı kontrolü için seçin ve bu ders için her gün belli bir süre ayırın.
3- Çalışmanız için belli bir YER ayırın ve mümkün olduğu ölçüde bu yeri ders çalışma dışındaki işler için kullanmayın. Bu yerin fazla rahat olmamasına dikkat edin. Bu çok önemlidir.
4- Çalışacağınız ders miktarı konusunda bazı kurallar koyun. Bu iki türlü olabilir.
a- Bir oturumda kaç dakika çalışacağınız (Örnek 40 dakika)
b- Bir oturumda çıkarılacak çalışma ürünü ( Örnek: 20 problem bitirme veya bir bölüm tamamlama)
5- Çalışmanıza ket vurucu düşünceler olduğunda, çalışma yerinden ayrılın. Ancak ayrılmadan dersinizin küçük bir bölümünü bitirmelisiniz.
6- Çalışmalarınızda acele etmeyin. Yoksa başarısızlığa uğrar, vazgeçebilirsiniz. Unutmayın, hedefleri alçak tutmak, programdan vazgeçmekten daha yararlıdır.
7- Çalışma ortamınızı mümkün olduğu kadar DİKKAT DAĞITICI şeylerden temizleyin. (Örnek: televizyon, telefon, radyo gibi).
Yöntem 3 - Hızlı ve Verimli Okuma Yöntemi:
Çalışmada en önemli olan, okunulanın anlaşılması ve öğrenilmesidir. Bu beş aşamada gerçekleşir.
Göz gezdirme (izleme). Bütün halinde baştan sona göz gezdirme.
Sorma ( Kendi kendine. Bölümdeki başlık ve alt başlıkları çıkararak)
Okuma ve işaretleme.
Anlatma.
Tekrarlama. Tekrar sırasında, eğer bilgiyi hatırlayamıyorsanız, o konuyu bilmiyorsunuz demektir.
Yöntem 4 - Derste Not Tutma ve Öğretmeni Tanıma Yöntemi:
Derste iyi not tutmak sınav sonuçlarını fazlasıyla etkiler. Elinin altında düzenli notları olan öğrenci yarı yarıya başarılı olmuş demektir. Düzenli not tutarken şunlara dikkat edilmelidir.
Not tutarken başlık ve alt başlıklar kullanılmalıdır. Kendine ait özel işaretleme sistemi kullanmak tekrarda zaman kazandırır.
İlaveler için arada boş yer bırakılmalıdır.
Dersten çıkar çıkmaz tutulan notlar gözden geçirilmelidir. Anlaşılmayan yerler işaretlenmelidir. Gelecek derste öğretmene sorulmalıdır.
Yöntem 5 - Verimli Tekrar Yöntemi ve Sınava Hazırlık:
Tekrar süresinin dağılımı:
1- Araştırmalar göstermiştir ki sık ve kısa aralıklarla yapılan tekrar, toplu halde ve bir defada yapılan tekrardan çok daha iyi hatırlanmaktadır. Birçok bölgeyi bir anda hafızasına koymaya çalışan öğrenci baskı altındadır ve dikkatini tam olarak veremez.
2- Esaslı tekrara sınavdan birkaç gün önce başlayın. Böylece eğlenme ve dinlenmeye de zaman ayıracağınızdan sınava güvenle ve dinlenmiş olarak girersiniz.
3- Tekrarınızı mutlaka DERS ÇALIŞTIĞINIZ YERDE yapın. Böylece uyarıcıları kontrol altına aldığınız ortamda dikkatinizi daha kolaylıkla toplar, hem de çağrışımlar yararıyla sınavda kolaylıkla hatırlarsınız.
4- Tekrarı yüksek sesle yapın. Bu sizin üç duyu kullanmış olmanızı sağlar. Görmek, duymak ve dile getirmek gibi. Sessiz okurken dikkatin dağılıp sadece satırların üstünde göz gezdirme tehlikesi vardır.
5- Çalışmalarınızda esas bir taslak çıkarın. Bu taslağı tekrarlamak için en iyi zaman gece uykuya yatmadan öncedir. Çünkü öğrendiğiniz bilgiler ile rekabet edecek diğer uyarıcılar azdır. Sabah kısaca göz atmak daha açık-seçik hatırlamanıza yardımcı olur.
Yöntem 6 - Etkin Çalışma Yöntemi Geliştirmek:
Bu teori alışkanlık geliştirme teorisidir. Çalışma davranışınızı boş geçen zamanlarına yayarak genellemeyi sağlamak ve zaman kazanmaktır.
Yöntem 7 - Genel Tekrar:
Yani kazanılan etkin ve verimli çalışma yöntemlerinin sürekliliğini sağlamaktır.
Sonuç olarak, başarınızı arttıran pratik çalışma yöntemlerini şöyle sıralayabiliriz.
1- Motivasyon - isteklilik, çalışma hızı için çok önemlidir. Bunun için yeni bir sistem geliştirin.
2- Yetenek çok önemlidir. Fakat fazla yetenekli olmayan bir kişi de kişisel sistemlerini geliştirerek başarılı olabilir.
4- Hedeflerinizi küçültün.
5- Endişelenip panik yapmayın.
6- Zamanı yararlı olabilecek şekilde kullanın. Programlı çalışın.
7- Hep aynı yerde çalışın ve mecbur kalmadıkça bu yeri başka bir iş için kullanmayın.
8- Öğrenmeyi bölümlere ayırın. Bu, sadece tekrar yönünüzü arttırmakla kalmaz, aynı zamanda başarınızı da arttırır.
9- Eğer çalıştığınız konuyu istediğiniz şekilde anlamıyorsanız endişelenmeyin. Bazı şeylerin öğrenilmesi zaman alır.
10- Süreç kökenli veya davranış kökenli çalışma, motivasyon amaçlı kullanılabilir. Herhangi bir şeyi başarmak için bir amaç ve bunu elde etmek için de bir sistem veya süreç gereklidir. Hangisi size uygunsa onu seçin.
11- Çoğu insan için hatalar birer hayal kırıklığı veya utancdır. Fakat uzaklaşamayacağınız çok az hata vardır. Hata yapmadan da iyi bir öğrenci olunamaz.
12- Önemli olan kararlılık ve istektir. Başarı ardından gelir. Yılmadan devam edin. Öğrenme isteği mücadelenin yalnızca %10'unu oluşturur. Geri kalanın %90 'ı yılmadan çalışmaktır.
Eğer bir şeyi yapmak istiyorsanız bunun en hızlı yolu HEMEN başlamaktır
Yeni konulara çalışmayı zamanla azaltınız
Sınava 1 hafta kalıncaya kadar yeni konuları kavramak, YGS-LYS VE SBS performansınıza olumlu olarak yansıyacaktır. Ancak sınava 1 haftadan daha az bir süre kaldığında edinilecek yeni bilgilerin unutulmasına yol açacaktır. Bu nedenle son 1 haftaya kadar öğrenmeye devam etmeli, son haftaya geldiğinizde zamanınızı daha çok test çözerek değerlendirmeli ve genel tekrarlar yapmalısınız.
►Unutulan konularla ilgili genel tekrarlar yapınız
Öğrendiğiniz bilgiler, zaman içinde hızlı bir şekilde kaybolmaya başlar. Öğrenme gerçekleştikten hemen sonra öğrendiklerinizin büyük bir kısmını kaybetmeye başlarsınız. Zaman ilerledikçe unutma hızı düşer. Öğrenmenin üzerinden uzun bir zaman geçse bile hala aklınızda kalanlar olacaktır. İşte unutmanın olumsuz etkisini azaltmak için yapılması gereken, öğrendiklerinizi belirli aralıklarla tekrar etmektir. Ders sonunda yapılan özet tekrarlar, günlük, haftalık ve aylık tekrarlar işinizi oldukça kolaylaştırır. Bir de sınava yaklaştığınız şu dönemde yapacağınız genel tekrarlar sene başında öğrendiğiniz ama unutmaya yüz tuttuğunuz konuların tekrar zihninize yerleşmesine ve daha zor kaybolmasına yol açar.
SINAVA hazırlanan aday işine en fazla yarayanlara en kısa sürede sahip olmaya çalışmalıdır. Bu nedenle bildiğiniz, bildiğinizden emin olduğunuz, genel tekrar gerektirmeyecek ders veya konularla zaman geçirmemeli, zorlandığınız, unuttuğunuz ve sınavda size çok lazım olacak ders veya konuların genel tekrarına ağırlık vermelisiniz.
►Eski yıllara ait sınav sorularının çıktığı konulara ağırlık veriniz
Özellikle son 5 yılın YGS-LYS-SBS sorularının hangi derslerin hangi konularında yoğunlaştığına bakmanız ve bu konularla ilgili eksiklerinizi gidermeye çalışmanız, size hem zaman kazandırır, hem de puan kazandırır..
►Alanınızda yer alan ders ve sorulara öncelik veriniz
Üniversite hazırlıkta mühendislik,tıp seçecek bir adayın sayısal derslere, edebiyat seçecek bir adayın sözel derslere, iktisadi programları seçecek bir adayın ise Türkçe ve matematik derslerine ağırlık vermesi yararlı olur.SBS’de ise Fen Lisesini seçecek adayların Fen-Matematik,Anadolu Lisesini seçecek adayların Türkçe-Matematik derslerine ağırlık vermeleri gerekir. Bu yöntem size hem zaman kazandırır, hem de alanınızdaki puan türlerine göre oluşacak Türkiye sıralamasında iyi bir yerde bulunmanıza yardımcı olur.
►Konuya daha az, test çözümüne ise daha fazla zaman ayırınız
Sınav yaklaştıkça daha fazla test çözmek test ve sınav tekniği konusunda gelişmenize yardımcı olur.
Test çözerken yaşanan en ciddi sorunlardan biri de aynı ders ve konuya ait testlere daha fazla yoğunlaşıp, değişik karakterdeki soru ve testlere karşı yabancılık yaşamaktır. YGS-LYS VE SBS tek tip ders ve soru formatından oluşan bir sınav değildir.
►Genel tekrar testlerine ağırlık veriniz
Her hafta en az bir YGS-LYS-SBS denemesi uygulayınız.
ÖSS denemesi uygulanırken ;
*Alanınıza katkısı yüksek olan derslerle ilgili sorulara ağırlık vermeli,
* Süre kullanımına dikkat etmeli,
* Hatalı okuma, yanlış anlama ve acelecilik gibi test çözümünü olumsuz etkileyen
alışkanlıklarınızı düzeltmelisiniz.
* Aynı zamanda deneme sınavını tamamen bitirmeden sınav ortamını terk etmemelisiniz.
►Ders çalışmayı ne zaman bırakmalısınız?
Üniversite´ye hazırlanan adaylardan bazıları sınav sabahına kadar çalışmalarını sürdürürler. Bu; okulda edinilen ve yazılı sınavlar için bir ölçüde yararlı olan çalışma modeli olabilir. Ancak YGS-LYS gibi yoğun ve kapsamlı bir teste yönelik ders çalışma davranışının sınav sabahına kadar sürdürülmesi yarardan çok zarar verecektir. Sınava hazırlık; sınavın başladığı saate kadar sürer. Ancak son iki gün yapılacak hazırlık daha çok psikolojik bir içeriğe dayalı olmalıdır. Rahatlama ve gevşeme egzersizleri, sınav kaygısından uzaklaşmayı sağlayacak yorucu olmayan geziler, sınav ve test ortamını hatırlatmayacak mekanlara yolculuk… Tüm bunlar sınav sabahına kadar devam eden hazırlığın bir parçasıdır. İşte bu nedenle özellikle sınava 1 hafta kala yeni konuları öğrenmeyi tamamlamak, eski öğrendiklerimizin tekrarı ve test çözümü ile yetinmek, sınava 2 gün kaldığında ise tüm çalışmalarımızı bitirip kendimizi dinlenme ortamına almamız gerekir.
►Genel beslenme alışkanlıklarınızda önemli değişikliklerden kaçınınız.
Alışılmadık yiyeceklerle, denenmedik gıdalarla beslenme alışkanlığınızda değişim yapmanız sizi
olumsuz etkileyebilir. Sınava kadar aldığınız gıdaya ve bunları alma sürelerine dikkat etmelisiniz.
►İlaç ve ağrı kesici maddeleri zorda kalmadıkça kullanmayınız
Bazı adaylar, sınav heyecanını ve kaygıyı kontrol altında tutabilmek için yatıştırıcı ilaçlara sığınırlar. Her ilacın mutlaka bir yan etkisi vardır. Sınav günü veya sınav zamanı yaşanabilecek ve konsantrasyonu alt üst edebilecek ağrı ve rahatsızlıkları gidermek için yan etkisi az olan bir ağrı giderici kullanılabilir. İlaçlara sığınarak elde edilmesi düşünülen başarı, hayal kırıklıklarının ana kaynağı olabilir. Doğal durumunuz, sınavda başarılı olabilmek için en uygun durumdur.
SON HAFTAYA GİRİLİRKEN YAPILACAKLAR
Vücudun sınav gününe hazırlanması için erken yatıp erken kalkılmalıdır.
Sabahları erken kalkılıp ılık duş alınmalı, kahvaltı yapılıp sınav saati beklenmelidir.
Denemeden sonra cevaplar kontrol edilmeli, yanlış yapılan sorular değerlendirmeye alınmalı, görülen eksiklikler en kısa zamanda (diğer denemeye kadar) giderilmelidir.
Son hafta en az iki (YGS-LYS-SBS) deneme sınavı çözülmelidir.
Beslenmeye dikkat edilmeli özellikle kahvaltı ihmal edilmemelidir.
Sınavdan iki gün önce öğrenme ile ilgili etkinlikler bırakılmalıdır.
Yorucu sporlar, futbol, koşu, uzun yürüyüşler yapılmamalı, kısa yürüyüşler ve hafif jimnastik hareketleri yapılabilir.
Son günlerde sınavla ilgili konuşmalardan kaçınılmalıdır.
Sınava girilecek okul ve salon birkaç gün önceden görülmelidir.
SINAVDAN BİR GÜN ÖNCE YAPILACAKLAR
Sınav günü kaçta kalkılacaksa o saatte kalkılmalıdır.
Gün içinde sınavla ilgili hiçbir şey yapılmamalıdır.
Yorucu faaliyetlerden (futbol, basketbol) kaçınılmalı, hafif yürüyüşler yapılmalıdır.
Gün içinde moral bozacak haberler okunmamalı ya da dinlenmemeli.
Normal yatış saatinde yatılmalıdır.
SINAV SABAHI VE SINAVA GİDERKEN YAPILACAKLAR
Erken kalkılmalı, zaman konusunda stres yapılmamalıdır.
Ilık duş alınmalı, kahvaltı yapılmalıdır.
Sınav sabahı haber dinlenmemeli, gazete okunmamalıdır.
Sınavdan 45 dakika önce sınav yerinde olacak şekilde evden çıkılmalıdır.
Sınav salonuna 20 dakika kala girilmelidir.
Yanınızda 2 adet yumuşak uçlu kurşun kalem, silgi, kalemtraş, su, mendil bulundurunuz.
Sınav giriş kartı, kimlik kart ve bir adet vesikalık fotoğraf bulundurulmalıdır.
SINAV ANINDA SORULAR ÇÖZÜLÜRKEN YAPILACAKLAR
Kitapçıklar dağıtıldığı anda kitapçığın üzerinde yazan harfin (A,B,A1,B1..) tüm sayfalarda olup olmadığını, baskı hatası, eksik sayfa olup olmadığını kontrol ediniz.
Sınavda daha başarılı olabilmek için ( alanınıza göre) en başarılı olduğunuz dersten soru çözümüne başlayınız.
Acele edilmemeli, sorular rahat bir şekilde çözülmeli, nefes alış verişi normal olmalıdır.
Soruya yaklaşım tarzınız soruyu çözüm gücünüzü ortaya koyar, sorular hiçbir zaman sizi sorgulamamalı, siz soruları sorgulamalısınız.Aksi halde stres başlar ve performans düşer.
Soruyu okuduğunuzda, sorunun çözümüyle ilgili kafanızda herhangi bir ışık belirmediyse o soru üzerinde zaman kaybetmeyiniz.Yanına işaret koyup geçiniz.
Herhangi bir soruyu uzun yada karışık şekilli görüntüsü nedeniyle atlamayınız.
Sınav anında diğer adayların ne yaptığı ile ilgilenmeyiniz.
Sınav başlangıcı ile sonu arasındaki konsantrasyonunuz aynı düzeyde kalmayacağı için zihninizi dinlendirmeyi bilmelisiniz.
Sınav anında sadece okuduğunuz sorulara dikkatinizi vermelisiniz.Önceki sorulardan boş bıraktıklarınız ya da sonradan gelecek soruları düşünmeniz okuduğunuz soruya konsantre olmanızı engelleyebilir.
Paragraf tipi sorularda önce soru kökü okunmalıdır.
Optik forma işaretlemelerde kaydırma yapmamak için ayrıca diğer soruya geçerken zihnimizin dinlenmesini sağlamak amacıyla soruyu çözüp anında (optik forma) işaretleme yapılmalıdır.
Soru çözümünde kalem elden bırakılmamalıdır.
Kalan zamanda boş bıraktığınız sorulara bir kez daha göz atınız.
Sınav sonunda optik formunuzu teslim etmeden önce kodlamalarınızı mutlaka kontrol ediniz.